Cài đặt quạt làm mát cho từng loại nhựa (PLA, PETG, ABS/ASA, TPU)
Cài đặt quạt làm mát cho từng loại nhựa là bước nhiều người in bỏ qua, dù quạt làm mát ảnh hưởng trực tiếp tới độ bám lớp, bề mặt mô hình và độ bền bản in. Bài viết này giúp bạn hiểu quạt làm mát làm gì, và chỉnh quạt ra sao cho PLA, PETG, ABS/ASA và TPU, theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không bịa con số cố định.
1. Quạt làm mát làm gì khi in 3D?
Quạt làm mát thổi gió vào lớp nhựa vừa đùn ra, làm nhựa nguội nhanh và giữ hình dạng, giúp phần nhô và cầu nối không bị sụp, và bề mặt mô hình mịn hơn. Cài đặt quạt làm mát cho từng loại nhựa khác nhau, vì mỗi loại nhựa cần mức làm mát khác nhau để bám lớp tốt và không bị tách lớp.
Quạt quá mạnh làm lớp nhựa nguội quá nhanh, lớp in không bám nhau tốt và mô hình dễ tách lớp. Quạt quá yếu làm nhựa nguội chậm, phần nhô bị sụp và bề mặt xấu. Hãy chỉnh quạt theo từng loại nhựa, đừng dùng chung một mức quạt cho mọi loại nhựa. Cách cài đặt tốc độ in có trong bài Tốc độ in nhanh và chất lượng bản in: in nhanh bao nhiêu thì vẫn đẹp? trên Xetabon3D. Bạn có thể đối chiếu thêm với hướng dẫn xử lý lỗi in 3D của Simplify3D, trong đó có mục quá nhiệt và cầu nối liên quan trực tiếp tới quạt làm mát.
2. Quạt làm mát cho PLA
Quạt làm mát cho PLA nên để mạnh, vì PLA cần nguội nhanh để giữ hình dạng, nhất là khi in phần nhô và cầu nối. Hãy bật quạt cho PLA từ lớp thứ 2 hoặc thứ 3 trở đi, để lớp đầu tiên bám bàn tốt, rồi tăng quạt lên mức cao cho các lớp sau. Hãy để quạt mạnh khi in PLA, vì PLA ít bị tách lớp do quạt mạnh, và bề mặt PLA sẽ mịn hơn.
Hãy kiểm tra lại hướng dẫn của nhà sản xuất cuộn PLA đang dùng, vì mỗi hãng có thể gợi ý mức quạt khác nhau. Cách in PLA có trong bài Nhiệt độ in PLA PETG chuẩn: bảng thông số cho người mới trên Xetabon3D. Hãy in thử mô hình nhỏ để kiểm tra mức quạt trước khi in mô hình thật.
3. Quạt làm mát cho PETG
Quạt làm mát cho PETG nên để vừa phải, không bật quá mạnh như PLA, vì quạt quá mạnh làm lớp PETG không bám nhau tốt và mô hình dễ tách lớp. Hãy bật quạt cho PETG ở mức vừa, rồi tăng dần nếu bề mặt phần nhô xấu. Hãy để quạt thấp hơn PLA khi in PETG, vì PETG cần giữ nhiệt lâu hơn để bám lớp tốt.
Hãy kiểm tra lại hướng dẫn của nhà sản xuất cuộn PETG đang dùng, vì mỗi hãng có thể gợi ý mức quạt khác nhau. Cách in PETG có trong bài In 3D bằng nhựa PETG: bền, chịu nhiệt và những lưu ý khi in trên Xetabon3D. Hãy in thử mô hình nhỏ để kiểm tra mức quạt trước khi in mô hình thật.
4. Quạt làm mát cho ABS/ASA
Quạt làm mát cho ABS/ASA nên để yếu hoặc tắt, vì ABS/ASA cần giữ nhiệt lâu để bám lớp tốt và không bị cong vênh. Hãy tắt quạt hoặc để quạt rất yếu khi in ABS/ASA, nhất là khi in trong lồng kín, vì quạt mạnh làm ABS co ngót nhanh và cong vênh ở góc. Hãy chỉ bật quạt nhẹ khi in phần nhô nhỏ, để phần nhô không bị sụp, rồi tắt quạt lại cho các lớp sau.
Hãy kiểm tra lại hướng dẫn của nhà sản xuất cuộn ABS/ASA đang dùng, vì mỗi hãng có thể gợi ý mức quạt khác nhau. Cách in ABS/ASA có trong bài In ABS/ASA: vì sao cần lồng kín, cách giảm cong vênh và mùi khi in nhựa kỹ thuật trên Xetabon3D. ABS/ASA trình bày ở đây dạng kiến thức chung, không ghi là hàng shop đang bán.
5. Quạt làm mát cho TPU
Khi cài đặt quạt làm mát cho TPU, hãy để quạt vừa phải, vì TPU dẻo và dễ bị kéo sợi khi quạt quá mạnh, nhưng quạt quá yếu làm phần nhô bị sụp. Hãy bật quạt cho TPU ở mức vừa, rồi tăng dần nếu bề mặt phần nhô xấu. Hãy để quạt thấp hơn PLA khi in TPU, vì TPU cần giữ nhiệt lâu hơn để bám lớp tốt.
Hãy kiểm tra lại hướng dẫn của nhà sản xuất cuộn TPU đang dùng, vì mỗi hãng có thể gợi ý mức quạt khác nhau. Cách in TPU có trong bài In 3D bằng nhựa TPU dẻo: cách chỉnh tốc độ, retraction và nhiệt độ để không kẹt nhựa, ít tơ nhựa trên Xetabon3D. TPU trình bày ở đây dạng kiến thức chung, không ghi là hàng shop đang bán.
6. Sai lầm thường gặp khi cài đặt quạt làm mát
Sai lầm thường gặp nhất khi cài đặt quạt làm mát là dùng chung một mức quạt cho mọi loại nhựa, làm PLA thì ổn nhưng PETG bị tách lớp, ABS bị cong vênh. Sai lầm khác là bật quạt mạnh ngay từ lớp đầu tiên, làm lớp đầu không bám bàn và mô hình bị bong. Hãy bật quạt từ lớp thứ 2 hoặc thứ 3 trở đi, để lớp đầu bám bàn tốt.
Sai lầm nữa khi cài đặt quạt làm mát là bật quạt mạnh khi in ABS/ASA, làm ABS co ngót nhanh và cong vênh. Hãy tắt quạt hoặc để quạt rất yếu khi in ABS/ASA. Cách chống bong, cong vênh có trong bài Brim, raft và skirt: khi nào dùng để chống bong, cong vênh trên Xetabon3D.
7. Câu hỏi thường gặp
Quạt làm mát có cần bật cho mọi lần in không?
Không, cài đặt quạt làm mát cần chỉnh theo từng loại nhựa. PLA cần quạt mạnh, PETG cần quạt vừa, ABS/ASA cần quạt yếu hoặc tắt, TPU cần quạt vừa. Hãy kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất cuộn nhựa đang dùng.
Quạt quá mạnh làm mô hình bị sao?
Quạt quá mạnh làm lớp nhựa nguội quá nhanh, lớp in không bám nhau tốt và mô hình dễ tách lớp, nhất là với PETG và ABS. Hãy giảm quạt xuống và in thử lại.
Quạt quá yếu làm mô hình bị sao?
Quạt quá yếu làm nhựa nguội chậm, phần nhô bị sụp và bề mặt xấu, nhất là với PLA. Hãy tăng quạt lên và in thử lại.
Có nên bật quạt từ lớp đầu tiên không?
Không nên, hãy bật quạt từ lớp thứ 2 hoặc thứ 3 trở đi, để lớp đầu tiên bám bàn tốt. Quạt mạnh ở lớp đầu làm lớp đầu không bám bàn và mô hình bị bong. Cách căn chỉnh lớp in đầu tiên có trong bài Căn chỉnh lớp in đầu tiên (first layer) sao cho đẹp và bám chắc trên Xetabon3D.
Kết luận
Cài đặt quạt làm mát cho từng loại nhựa xử lý theo thứ tự: hiểu quạt làm mát làm nhựa nguội nhanh và giữ hình dạng, chỉnh quạt mạnh cho PLA, quạt vừa cho PETG và TPU, quạt yếu hoặc tắt cho ABS/ASA, bật quạt từ lớp thứ 2 hoặc thứ 3 trở đi, rồi in thử mô hình nhỏ trước khi in mô hình thật. Làm đúng thứ tự này, bạn sẽ in mô hình đẹp, bám lớp tốt và không bị tách lớp. Cần nhựa in, quạt làm mát hay vật tư máy in? Xem nhựa in 3D tại Xetabon3D hoặc gọi hotline 0888.586.850 để được tư vấn vật tư phù hợp với máy của bạn.

