In 3D bị lỗi đường nối (seam): nguyên nhân và cách khắc phục
In 3D bị lỗi đường nối (seam) là hiện tượng trên thân mô hình xuất hiện một vệt dọc, chỗ lồi hoặc chỗ lõm, làm bề mặt mô hình xấu đi dù các lớp in khác vẫn đều. Bài viết này giúp bạn hiểu đường nối là gì, vì sao nó xuất hiện, và chỉnh slicer ra sao để đường nối ít lộ nhất.
1. Đường nối (seam) là gì?
Đường nối (seam) là vệt dọc trên thân mô hình, xuất hiện ở điểm đầu phun bắt đầu và kết thúc mỗi lớp in. In 3D bị lỗi đường nối (seam) là khi vệt này lồi lên hoặc lõm xuống rõ ràng, nhìn thấy được bằng mắt thường, làm bề mặt mô hình xấu đi. Đường nối khác với Z-banding, vì Z-banding là vân ngang đều khắp thân mô hình, còn đường nối là một vệt dọc ở một vị trí nhất định trên thân mô hình.
Đường nối xuất hiện ở mọi mô hình in 3D, vì đầu phun phải bắt đầu và kết thúc mỗi lớp ở một điểm nào đó. Vấn đề không phải là có đường nối hay không, mà là đường nối có lộ rõ hay không. Cách phân biệt với Z-banding có trong bài In 3D bị Z-banding: thành mô hình có vân ngang, nguyên nhân và cách sửa trên Xetabon3D.
2. Nguyên nhân gây lỗi đường nối
Nguyên nhân gây lỗi đường nối thường gặp nhất là retraction chưa đúng, làm nhựa thừa trào ra hoặc thiếu nhựa ở điểm bắt đầu lớp mới. In 3D bị lỗi đường nối (seam) cũng do nhiệt độ đầu phun quá cao, làm nhựa chảy loãng và trào ra ở điểm kết thúc lớp. Tốc độ in quá nhanh cũng làm đường nối lộ rõ hơn, vì đầu phun không có thời gian ổn định khi bắt đầu lớp mới.
Nguyên nhân khác là vị trí đường nối đặt ở mặt trước mô hình, làm vệt dọc dễ nhìn thấy. Hãy kiểm tra lại retraction, nhiệt độ và tốc độ in, rồi chỉnh từng cái một để tìm nguyên nhân. Cách cài đặt retraction có trong bài Cài đặt retraction chống tơ nhựa: chỉnh khoảng rút và tốc độ rút cho sạch bản in trên Xetabon3D.
3. Cài đặt vị trí đường nối trong slicer

Trong slicer, hãy chọn vị trí đường nối ở góc khuất hoặc mặt sau mô hình, để vệt dọc ít lộ nhất. Hãy dùng chế độ đường nối ở góc sắc nhất, để đầu phun bắt đầu lớp mới ở góc mô hình, làm vệt dọc ẩn vào góc. Hãy tránh để đường nối ở mặt phẳng lớn hoặc mặt trước mô hình, vì vệt dọc sẽ lộ rõ.
Hãy xem trước đường nối trong slicer trước khi in, để biết vệt dọc sẽ xuất hiện ở đâu, rồi xoay mô hình hoặc đổi vị trí đường nối nếu cần. Cách chọn slicer có trong bài Chọn slicer cho người mới: Bambu Studio, OrcaSlicer, nên dùng phần mềm nào? trên Xetabon3D. Hãy in thử mô hình nhỏ để kiểm tra vị trí đường nối trước khi in mô hình thật. Bạn có thể tham khảo thêm tài liệu cài đặt đường nối (Seam settings) của Bambu Lab Wiki để đối chiếu các chế độ vị trí đường nối trong slicer.
4. Chỉnh retraction và nhiệt độ để giảm đường nối
Khi in 3D bị lỗi đường nối, hãy tăng retraction lên một chút để giảm nhựa thừa trào ra ở điểm kết thúc lớp, nhưng đừng tăng quá nhiều làm tắc đầu phun. Hãy giảm nhiệt độ đầu phun xuống 5°C mỗi lần, để nhựa ít chảy loãng và ít trào ra ở điểm kết thúc lớp. Hãy in thử mẫu test nhỏ với vài mức retraction và nhiệt độ khác nhau, rồi chọn mức đường nối ít lộ nhất.
Hãy giảm tốc độ in ở lớp ngoài xuống một chút, để đầu phun có thời gian ổn định khi bắt đầu lớp mới, làm đường nối ít lộ hơn. Cách xử lý tắc đầu phun có trong bài Máy in 3D bị tắc đầu phun: nguyên nhân và cách xử lý trên Xetabon3D. Hãy chỉnh từng thông số một, đừng chỉnh nhiều cái cùng lúc, để biết cái nào có tác dụng.
5. Đường nối với từng loại nhựa: PLA, PETG, ABS
Khi in 3D bị lỗi đường nối, mức độ lộ của vệt dọc khác nhau theo từng loại nhựa: đường nối với PLA thường ít lộ nhất, vì PLA chảy đều và ít trào nhựa. Đường nối với PETG thường lộ rõ hơn, vì PETG chảy loãng và dễ trào nhựa ở điểm kết thúc lớp. Đường nối với ABS thường lộ rõ hơn PLA, vì ABS co ngót và dễ cong vênh ở điểm bắt đầu lớp mới.
Hãy chỉnh retraction và nhiệt độ cho từng loại nhựa, đừng dùng chung một thông số cho mọi loại nhựa. Cách in PETG có trong bài In 3D bằng nhựa PETG: bền, chịu nhiệt và những lưu ý khi in trên Xetabon3D, và cách in ABS có trong bài In ABS/ASA: vì sao cần lồng kín, cách giảm cong vênh và mùi khi in nhựa kỹ thuật trên Xetabon3D. Hãy in thử với đúng cuộn nhựa đang dùng, vì mỗi hãng, mỗi màu nhựa có thể lệch vài độ.
6. Sai lầm thường gặp khi xử lý đường nối
Sai lầm thường gặp nhất khi in 3D bị lỗi đường nối là chỉnh nhiều thông số cùng lúc, làm không biết cái nào có tác dụng, và đường nối vẫn lộ. Sai lầm khác là chỉ chỉnh retraction mà không kiểm tra vị trí đường nối, làm vệt dọc vẫn ở mặt trước mô hình và dễ nhìn thấy. Hãy chỉnh từng cái một, và kiểm tra vị trí đường nối trong slicer trước khi in.
Sai lầm nữa là in mô hình thật ngay mà không in thử, làm đường nối lộ rõ trên mô hình thật và phải in lại. Hãy in thử mô hình nhỏ để kiểm tra đường nối trước khi in mô hình thật. Cách hậu xử lý mô hình có trong bài Hậu xử lý mô hình in 3D: gỡ support, chà nhám và sơn cho đẹp trên Xetabon3D.
7. Câu hỏi thường gặp
Đường nối có xóa hoàn toàn được không?
Không, đường nối xuất hiện ở mọi mô hình in 3D, vì đầu phun phải bắt đầu và kết thúc mỗi lớp ở một điểm nào đó. Bạn chỉ có thể làm đường nối ít lộ nhất, bằng cách đặt ở góc khuất và chỉnh retraction, nhiệt độ cho đúng.
Đường nối và Z-banding khác nhau thế nào?
Đường nối là một vệt dọc ở một vị trí nhất định trên thân mô hình, còn Z-banding là vân ngang đều khắp thân mô hình. Đường nối do retraction và vị trí bắt đầu lớp, còn Z-banding do trục Z có vấn đề. Cách sửa Z-banding có trong bài In 3D bị Z-banding: thành mô hình có vân ngang, nguyên nhân và cách sửa trên Xetabon3D.
Chế độ đường nối nào ít lộ nhất?
Chế độ đường nối ở góc sắc nhất thường ít lộ nhất, vì vệt dọc ẩn vào góc mô hình. Hãy thử chế độ này trước, rồi in thử để kiểm tra, vì mỗi mô hình có hình dạng khác nhau.
Đường nối có ảnh hưởng tới độ bền mô hình không?
Thường không, khi in 3D bị lỗi đường nối, vệt dọc chỉ làm bề mặt mô hình xấu đi, không làm mô hình yếu đi nhiều. Tuy nhiên nếu đường nối lõm sâu, mô hình có thể yếu hơn ở vị trí đó, hãy chỉnh retraction để giảm lõm.
Kết luận
In 3D bị lỗi đường nối (seam) xử lý theo thứ tự: hiểu đường nối là vệt dọc ở điểm bắt đầu và kết thúc mỗi lớp, kiểm tra retraction và nhiệt độ, chọn vị trí đường nối ở góc khuất hoặc mặt sau mô hình, chỉnh từng thông số một, rồi in thử mô hình nhỏ trước khi in mô hình thật. Làm đúng thứ tự này, bạn sẽ làm đường nối ít lộ nhất. Cần nhựa in, đầu phun hay vật tư máy in? Xem nhựa in 3D tại Xetabon3D hoặc gọi hotline 0888.586.850 để được tư vấn vật tư phù hợp với máy của bạn.
